PROPAGANDA

I JEJ WROGOWIE

 

www.rzeczprawa.eco.pl

strona główna

 

 

Kraków, 2009-04-06

 

 

 

 

SPRAWOZDANIE ZESPOŁU KONTROLNEGO NR 14/09

KOMISJI REWIZYJNEJ RADY MIASTA KRAKOWA

ds. REALIZACJI ZADAŃ FINANSOWYCH

 

 

Działając w oparciu o zlecenie nr 14/09 Komisji Rewizyjnej RMK Zespół Kontrolny nr 14/09 w składzie:

Katarzyna Migacz – przewodnicząca

Jan Franczyk

Mirosław Gilarski

Jerzy Połomski

Jerzy Woźniakiewicz

 

odnośnie realizacji zadań finansowych stwierdza, co następuje:

 

 

I. Główne dane dotyczące realizacji budżetu.

 

1. D o c h o d y

W roku 2008 dochody budżetowe Miasta zostały zrealizowane w wysokości 2 990 770 614 zł, tj. 99,2% planu rocznego wynoszącego 3 015 157 183 zł

 

2. W y d a t k i

Wydatki budżetowe Miasta ogółem w roku 2008 zostały zrealizowane w wysokości  3 155 492 671 zł, co stanowi 97,7% planu rocznego. W tym wydatki bieżące w kwocie 2 532 015 260 zł co stanowi wykonanie na poziomie 98,5% i wydatki majątkowe w kwocie 623 477 411 zł co stanowi wykonanie na poziomie 94,6%.

 

3. W y n i k  F i n a n s o w y

Deficyt budżetowy za rok 2008 wyniósł 164 722 057 zł i był o 22,9% niższy niż przewidywał plan na koniec roku budżetowego.

Wskaźnik skumulowanego zadłużenia wyniósł 54,95% faktycznie osiągniętych dochodów budżetowych w roku 2008 r., przy planowanym – 58,50%.

 

 

II. Ocena finansowa wykonania budżetu.

 

1. Uwagi ogólne

a. Przeprowadzona analiza wykonania budżetu wykazała względną zgodność pomiędzy wykonaniem budżetu a jego planem na rok 2008.

b. Kwota zadłużenia Miasta wzrosła z poziomu 1 415 240 161 zł na 31.12.2007 do kwoty 1 643 280 373,34 zł na 31.12.2008. Wskaźnik skumulowanego zadłużenia na 31.12.2008 wynosił 54,95%  dochodów przy planowanym wskaźniku 58,50 %.

c. Plan budżetu w ciągu roku budżetowego był zmieniany w pozycjach dochody i wydatki na mocy stosownych uchwał Rady Miasta Krakowa i w ramach kompetencji - przez Prezydenta Miasta Krakowa.

 

2. Porównanie planu dochodów i wykonania

 

Wyszczególnienie

Plan na 1.01.2008

Plan na 31.12.2008

Wykonanie

1

2

3

4

A. Dochody własne ogółem w tym:

1. Podatki i opłaty lokalne

2. Podatki i opłaty pobierane przez urzędy skarbowe

3. Dochody z mienia

4. Opłaty za zezwolenia na handel alkoholem

5. Inne dochody

 

 

B. Udział w podatkach budżetu Państwa ogółem w tym:

  1. Podatek dochodowy od osób fizycznych

2.       Podatek dochodowy od osób prawnych

 

C. Subwencje i dotacje

 

D. Środki ze źródeł zagranicznych nie podlegające zwrotowi

 

1 104 497 000

 

326 517 000

 

 

126 500 000

211 180 000

 

13 000 000

132 571 000

 

 

 

 

899 991 268

 

779 991 268

 

120 000 000

 

765 976 738

 

 

 

69 207 860

 

1 158 201 477

 

326 517 000

 

 

130 899 000

232 272 332

 

13 677 000

152 192 145

 

 

 

 

970 476 668

 

844 991 268

 

125 485 400

 

836 555 260

 

 

 

49 923 778

 

1 131 182 353

 

345 710 741

 

 

111 543 312

198 247 243

 

15 441 408

161 045 412

 

 

 

 

984 671 610

 

865 105 517

 

119 566 093

 

830 317 213

 

 

 

44 599 438

 

3. Porównanie planu wydatków i wykonania

Plan wydatków budżetu na 1.01.2008r. wynosił 3 008 493 772 zł i został zwiększony w okresie sprawozdawczym do wysokości 3 228 777 407 zł na dzień 31.12.2008, a wykonanie ukształtowało się na poziomie 3 155 492 671 zł.

 

 

 

III. Pytania i informacje dotyczące stanu finansów Miasta.

 

1. Pytania Zespołu

W trakcie prac nad sprawozdaniem Zespół wystosował do Prezydenta Miasta Krakowa 11 pytań, uzyskując następujące odpowiedzi (pytania Zespołu zaznaczone są kursywą):

 

 

1. Ile wyniosło na dzień 31.12.2008r. zadłużenie jednoosobowych Spółek Miasta Krakowa? Proszę podać kwotę stanowiącą sumę tego zadłużenia jak i wyszczególnione kwoty stanowiące ewentualne zadłużenie:

a/ Agencji Rozwoju Miasta SA?

b/ Krakowskiego Holdingu Komunalnego SA?

oraz spółek zależnych od KHK:

b1/ Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej SA?

b2/ Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego SA?

b3/ Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji SA?

c/ Krakowskiego Przedsiębiorstwa Przewozowo-Usługowego sp. z o.o.?

d/ Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania Spółka z o.o. w Krakowie?

Ad 1.

Zobowiązania krótkoterminowe i zobowiązania długoterminowe stanowiące „zadłużenie” na dzień 31 grudnia 2008 r. jednoosobowych spółek Gminy Miejskiej Kraków przedstawiają się następująco:

 

lp.

spółka

zobowiązania krótkoterminowe

zobowiązania długoterminowe

1

Agencja Rozwoju Miasta S.A.

5.874.000 zł

nie występują

2

Krakowski Holding Komunalny S.A.

6.021.000 zł

nie występują

3

Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej S.A.

160.330.000 zł

65.345.000 zł

4

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne S.A.

78.656.000 zł

109.011.000 zł

5

Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A.

114.785.000 zł

146.559.000 zł

6

Krakowskie Przedsiębiorstwo Przewozowo-Usługowe sp. z o.o.

399.000 zł

nie występują

7

Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania sp. z o.o.

17.100.000 zł

11.621.000 zł

 

2. Ile wyniosły w roku 2008 wpływy do budżetu Miasta Krakowa tytułem zysków z działalności poszczególnych jednoosobowych Spółek Miasta Krakowa:

a/ Agencji Rozwoju Miasta SA?

b/ Krakowskiego Holdingu Komunalnego SA?

oraz spółek zależnych od KHK:

b1/ Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej SA

b2/ Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego SA

b3/ Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji SA

c/ Krakowskiego Przedsiębiorstwa Przewozowo-Usługowego sp. z o.o.

d/ Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania Spółka z o.o. w Krakowie?

Ad 2.

W 2008 roku nie było wpływów do budżetu Miasta Krakowa z tytułu zysków z działalności jednoosobowych spółek Miasta Krakowa.

 

 

3. Ile wyniosły w roku 2008 wydatki budżetu Miasta Krakowa na rzecz budżetów poszczególnych jednoosobowych Spółek Miasta Krakowa:

a/ Agencji Rozwoju Miasta SA?

b/ Krakowskiego Holdingu Komunalnego SA?

oraz spółek zależnych od KHK:

b1/ Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej SA

b2/ Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego SA

b3/ Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji SA

c/ Krakowskiego Przedsiębiorstwa Przewozowo-Usługowego sp. z o.o.

d/ Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania Spółka z o.o. w Krakowie?

Ad 3.

Z tytułu wynagrodzenia dla Agencji Rozwoju Miasta S.A. na podstawie umowy z dnia 1 października 2004 r. (wraz aneksami nr 1-12) na zarządzanie, obsługę i nadzór inwestorski wyznaczonych zadań w ramach przedsięwzięcia „Krakowski Transport Miejski” wydatkowano w 2008 roku kwotę 3.089.776 zł.

W 2008 roku dokapitalizowano, w formie wkładu gotówkowego w wysokości 500.000 zł Krakowski Holding Komunalny S.A. W zamian zostały objęte przez Gminę Miejską Kraków akcje o łącznej wartości nominalnej 500.000 zł. Dokapitalizowanie zostało dokonane w realizacji § 3 ust. 1 uchwały Nr LVI/710/08 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 listopada 2008 r.

Ponadto Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie wydatkował na rzecz KHK S.A. kwotę 25.281 zł, w tym z tytułu szkoleń – 2.101 zł i w związku z wykonaniem raportu badań społecznych pn. „Usługi komunalne w opiniach i budżetach mieszkańców Krakowa” – 23.180 zł.

Wydatki poniesione z tytułu usług świadczonych przez niżej wymienione spółki wyniosły 2008 roku:

MPK S.A. – 334.473.158,36 zł, w tym:

-        usługi komunikacji tramwajowej i autobusowej – 334.332.628,68 zł,

-        utrzymanie pomieszczeń biurowych przy ul. św. Wawrzyńca - 47.679,07 zł,

-        reklama na tramwajach i autobusach – 90.920,26 zł,

-        opłata za postój w strefie płatnego parkowania – 1.930,35 zł.

MPWiK S.A. – 486.990,90 zł, w tym:

-        opłata za użytkowanie oraz podatek od nieruchomości – 8.703,87 zł,

-        opłata abonamentowa – 108.198,50 zł,

-        wykonanie przyłączy kanalizacyjnych – 279.012,27 zł,

-        opłata za przyłączenie do urządzenia kanalizacyjnego – 91.076,26 zł.

MPO sp. z o. o. – 6.185.967,35 zł, w tym:

-        mechaniczne oczyszczanie miasta – 2.283.464,47 zł,

-        obsługa selektywnych zbiórek odpadów komunalnych – 270.217 zł,

-        akcja „wystawka” – 143.936,80 zł,

-        likwidacja dzikich wysypisk – 35.000 zł

-        zimowe utrzymanie dróg – 3.453.349,08 zł.

 

 

4. Ile wyniosły w roku 2008  wpływy do budżetu Miasta Krakowa tytułem zysków z działalności poszczególnych Spółek z udziałem kapitału Miasta Krakowa:

a/ Agencja Rozwoju Gospodarczego Kraków - Wschód sp. z o.o.?

b/ Krakowski Park Technologiczny sp. z o.o.?

c/ Krakowska Agencja Rozwoju Turystyki SA w likwidacji?

d/ Krakowskie Centrum Komunikacyjne sp. z o.o. w likwidacji?

e/ Krakowskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego sp. z o.o.?

f/ Len SA w likwidacji?

g/ Małopolska Agencja Energii i Środowiska sp. z o.o.?

h/ Miejski Klub Sportowy "CRACOVIA" Sportowa Spółka Akcyjna?

i/ Międzynarodowy Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kraków - Balice sp. z o.o.?

j/ Regionalny Dworzec Autobusowy w Krakowie sp. z o.o.?

k/ Towarzystwo Budownictwa Społecznego "Krak-System" SA?

l/ CONCORDE INVESTISSEMENT SA?

ł/ ZMK SA w likwidacji?

Ad 4.

W 2008 roku nie było wpływów do budżetu Miasta Krakowa z tytułu zysków z działalności spółek z udziałem kapitału Miasta Krakowa.

 

 

5. Ile wyniosły w roku 2008 wydatki budżetu Miasta Krakowa na rzecz budżetów poszczególnych Spółek z udziałem kapitału Miasta Krakowa:

a/ Agencja Rozwoju Gospodarczego Kraków - Wschód sp. z o.o.?

b/ Krakowski Park Technologiczny sp. z o.o.?

c/ Krakowska Agencja Rozwoju Turystyki SA w likwidacji?

d/ Krakowskie Centrum Komunikacyjne sp. z o.o. w likwidacji?

e/ Krakowskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego sp. z o.o.?

f/ Len SA w likwidacji?

g/ Małopolska Agencja Energii i Środowiska sp. z o.o.?

h/ Miejski Klub Sportowy "CRACOVIA" Sportowa Spółka Akcyjna?

i/ Międzynarodowy Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kraków - Balice sp. z o.o.?

j/ Regionalny Dworzec Autobusowy w Krakowie sp. z o.o.?

k/ Towarzystwo Budownictwa Społecznego "Krak-System" SA?

l/ CONCORDE INVESTISSEMENT SA?

ł/ ZMK SA w likwidacji?

Ad 5.

W 2008 roku z budżetu Miasta Krakowa na rzecz Miejskiego Klubu Sportowego „Cracovia” SSA wydatkowano kwotę 610 zł na podstawie umowy zawartej w dniu 21 listopada 2008 r. o pełnienie usług związanych z zarządzaniem i koordynacją procesu realizacji inwestycji - modernizacja miejskiego stadionu „Cracovia” (koszt inwestycji w 2008 roku – 3.842.148 zł). Funkcję inwestora zastępczego przy modernizacji sztucznego lodowiska przy ul. Siedleckiego 7 (koszt inwestycji – 6.000.000 zł) MKS „Cracovia” SSA pełniła nieodpłatnie.

 

 

6. Ile wyniosły w roku 2008 wpływy do budżetu Miasta Krakowa tytułem zysków z działalności poszczególnych Fundacji Miasta Krakowa i z udziałem Miasta:

a/ Fundacja Miejski Park i Ogród Zoologiczny?

b/ Fundacja "Centrum Edukacji Kulturowej i Ekologicznej" w Krakowie?

c/ Fundacja "Wyspiański 2000"?

d/ Fundacja Promocji Kultury Miasta Krakowa?

e/ Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego?

f/ Fundacja Opieki Nad Pomnikiem Pamięci Narodowej?

Ad 6.

W 2008 roku nie było wpływów do budżetu Miasta Krakowa z tytułu zysków z działalności fundacji Miasta Krakowa i z udziałem Miasta.

 

 

7. Ile wyniosły w roku 2008 wydatki budżetu Miasta Krakowa na rzecz budżetów poszczególnych Fundacji Miasta Krakowa i z udziałem Miasta:

a/ Fundacja Miejski Park i Ogród Zoologiczny?

b/ Fundacja "Centrum Edukacji Kulturowej i Ekologicznej" w Krakowie?

c/ Fundacja "Wyspiański 2000"?

d/ Fundacja Promocji Kultury Miasta Krakowa?

e/ Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego?

f/ Fundacja Opieki Nad Pomnikiem Pamięci Narodowej?

Ad 7.

W 2008 roku wydatki bieżące budżetu Miasta Krakowa na rzecz Fundacji Miejski Park i Ogród Zoologiczny wyniosły 10.389.700 zł na podstawie umowy na prowadzenie Krakowskiego Ogrodu Zoologicznego.

Funkcję inwestora zastępczego w zakresie realizacji zadania pn. „Modernizacja Krakowskiego Ogrodu Zoologicznego” (koszt inwestycji w 2008 roku - 999.833 zł) Fundacja MPiOZ pełniła nieodpłatnie.

 

 

8. Czy Miasto w roku 2008 miało kredyty zaciągnięte w Euro (kredyty te mogły być zaciągnięte nie tylko w roku 2008, ale także we wcześniejszych latach)?

a/ czy nastąpiło przewalutowanie (kiedy, dokładna data, przykład umów które zawierających zapisy o automatycznym przewalutowaniu, lista kredytów zawierających zapisy o automatycznym przewalutowaniu wraz z podaniem kwot jakich dotyczą)

b/ Proszę o podanie wysokości kredytów i dotacji otrzymanych przez Miasto w 2008r. wraz z podaniem ewentualnych dat ich przewalutowania (proszę oddzielnie podać kwoty wpływające bezpośrednio do budżetu Miasta i osobno do spółek oraz agencji podległych Miastu ze szczegółowym ich wyróżnieniem).

Ad 8.

W 2008 roku Miasto Kraków nie zaciągało kredytów w EUR, natomiast na dzień 31 grudnia 2008 r. posiadało następujące kredyty w EUR zaciągnięte w poprzednich latach:

-   kredyt zaciągnięty w dniu 2 października 1998 r. w Europejskim Banku Odbudowy i Rozwoju (EBRD) w wysokości 45.000.000 euro o terminie zapadalności do 2016 roku.

-   kredyt zaciągnięty w dniu 2 października 1998 r. w Europejskim Banku Inwestycyjnym (EBI) w wysokości 45.000.000 euro o terminie zapadalności do 2021 roku.

-   kredyt zaciągnięty w dniu 12 grudnia 2001 r. w Banku PKO S.A. w wysokości 65.000.000 PLN, indeksowany kursem EUR o terminie zapadalności 11 grudnia 2009 r.

 

Umowy kredytowe zawarte z EBRD i EBI nie przewidują przewalutowania kredytów. Umowa z PKO S.A. zawiera zapis o możliwości przewalutowania kredytu przez Kredytobiorcę, ale nie automatycznego. Kredyt ten nie został przewalutowany.

 

Wykaz umów kredytowych zawierających zapis o możliwości przewalutowania kredytu przez Kredytobiorcę z PLN na CHF i odwrotnie, w tym o automatycznym przewalutowaniu:

-   kredyt zaciągnięty w 2004 roku w WestLB Bank Polska S.A. w kwocie 13.000.000 CHF o terminie zapadalności 19 października 2009 r.

-   kredyt zaciągnięty w 2005 roku w WestLB Bank Polska S.A. w kwocie 90.000.000 PLN, indeksowany kursem CHF o terminie zapadalności 2012 roku.

-   kredyt zaciągnięty w 2005 roku. w WestLB Bank Polska S.A. w kwocie 117.000.000 PLN, indeksowany kursem CHF o terminie zapadalności 2014 roku.

-   kredyt zaciągnięty w 2006 roku. w WestLB Bank Polska S.A. w kwocie 165.000.000 PLN, indeksowany kursem CHF o terminie zapadalności 2014 roku.

Na dzień 31 grudnia 2008 r. kredyty te nie zostały przewalutowane.

 

W 2008 roku zostały zaciągnięte następujące kredyty:

-   w Banku Rozwoju Rady Europy (CEB) w wysokości 65.000.000 CHF o terminie zapadalności 5 lat (I transza w wysokości 25.000.000 CHF - na rachunek Miasta w dniu 3 września 2008 r. wpłynęło 52.277.500 PLN, II transza w wysokości 40.000.000 CHF - na rachunek Miasta w dniu 31 października 2008 r. wpłynęło 98.000.000 PLN),

-   w Banku PKO S.A. w wysokości 100.000.000 PLN o terminie zapadalności 31 grudnia 2012 r.

-   w Dexia KommunalKredit Bank Polska S.A. w wysokości 86.000.000 PLN o terminie zapadalnośći 31 grudnia 2015 r.

Środki z tych kredytów wpłynęły bezpośrednio na rachunek podstawowy budżetu Miasta.

 

W 2008 r. Miasto otrzymało środki bezzwrotne w EUR (dotacje) w następujących kwotach:

-   1.180.915,80 EUR (na rachunek Miasta w dniu 26 sierpnia 2008 r. wpłynęło 3.812.822,84 zł),

-   7.742.963,55 EUR (na rachunek Miasta w dniu 2 lipca 2008 r. wpłynęło 25.378.337,33 zł),

-   50.000 EUR (na rachunek Miasta w dniu 24 lipca 2008 r. wpłynęło 161.850 zł),

-   21.769,07 EUR (na rachunek Miasta w dniu 15 września 2008 r. wpłynęło 73.152,77 zł),

-   16.947,50 EUR (na rachunek Miasta w dniu 9 października 2008 r. wpłynęło 57.894,35 zł).

 

Zgodnie z informacjami uzyskanymi z jednoosobowych spółek Gminy Miejskiej Kraków w 2008 roku tylko spółka MPEC S.A. zaciągnęła dwa kredyty: jeden w wysokości 24.000.000 zł drugi w wysokości 16.500.400 zł i nie dokonywano przewalutowywania tych kredytów. Pozostałe spółki w 2008 roku nie zaciągały kredytów.

 

 

9. Ile wyniosło na dzień 31.12.2008r. zadłużenie całkowite Miasta Krakowa w poszczególnych walutach:

a/ PLN? b/ EUR? c/ CHF? d/ inne?

Ad 9.

Skumulowane (całkowite) zadłużenie Miasta Krakowa na dzień 31 grudnia 2008 r. wynosiło 1.643.280.373,34 PLN, w tym:

a)     1.178.377.226,56 PLN,

b)     59.053.292,00 EUR (tj. 246.393.946,78 PLN),

c)     78.000.000 CHF (tj. 218.509.200,00 PLN).

 

 

10. Czy jednoosobowe Spółki Miasta Krakowa zainwestowały w tzw. opcje walutowe? Jeśli tak, to

a/ które?

b/ jakiej kwoty dotyczą te inwestycje?

Ad 10.

Zgodnie z informacjami uzyskanymi z jednoosobowych spółek Gminy Miejskiej Kraków, żadna z nich nie inwestowała w tzw. opcje walutowe

 

 

11. Proszę zestawić kwoty przeznaczone na inwestycje MPK w latach 2007, 2008 i 2009

Ad 11.

Kwoty przeznaczone przez MPK S.A. na inwestycje w latach 2007, 2008 i 2009 przedstawiają się następująco:

a)     zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za rok 2007 na inwestycje przeznaczono 130.600.000 zł,

b)     przewidywane wykonanie planu inwestycji za 2008 r. stanowi kwotę 121.542.000 zł,

zgodnie z ww. planem na 2009 roku zaplanowano na inwestycje kwotę 47.300.000 zł.

 

 

2. Informacja Prezydenta MK w sprawie zadłużenia gminy miejskiej Kraków

 

W trakcie prac Zespołu Prezydent Miasta Krakowa przedstawił informację w sprawie zadłużenia gminy miejskiej Kraków dot.: przewidywanej prognozy wpływu sytuacji gospodarczej Polski w 2009 r. na zagrożenie przekroczenia ustawowych wskaźników zadłużenia gminy (data wpływu pisma do Kancelarii RMiDK 17.03.2009r.) Treść przedmiotowej „Informacji…” została  uwzględniona w analizach dokonywanych przez Zespół.

 

 

 

 

 

 

 

IV. Stan finansów Miasta i jego ocena.

 

 

1. Zadłużenie Gminy

 

Skumulowane (całkowite) zadłużenie Miasta Krakowa na dzień 31 grudnia 2008 r. wynosiło 1.643.280.373,34 PLN, w tym:

- 1.178.377.226,56 PLN,

- 59.053.292,00 EUR (tj. 246.393.946,78 PLN),

- 78.000.000 CHF (tj. 218.509.200,00 PLN).[1]

 

Polityka finansowa Gminy prowadzona w poprzednich latach, a w tym także w roku 2008, przybliżyła w sposób bardzo ryzykowny Miasto do granic maksymalnych kwot:

- zadłużenia (stanowiącego 60% dochodów wykonanych w danym roku budżetowym) [2]

- rocznej obsługi długu (stanowiącej 15% dochodów planowanych na dany rok budżetowy) [3]

 

W okresie kryzysu finansowo-gospodarczego i braku stabilnego kursu walut należy wskazać głównie na dwa ryzyka wynikające z:

a) optymistycznego założenia wzrostu dochodów budżetowych o 263.723.619 zł tj. ok. 8,8 %

b) posiadanego zadłużenia w EUR i CHF.

 

 

Ad a).

Zestawienie dochodów budżetowych zrealizowanych w 2008r. i planowanych na rok 2009 przedstawia się w sposób następujący:

Realizacja dochodów budżetowych w 2008 r. -   2.990.770.614 zł[4]

Planowane dochody w 2009 r.                         -   3.254.494.233 zł[5],

 

Kwota skumulowanego zadłużenia 1.643.280.373,34 PLN stanowi 54,9 % dochodów budżetowych zrealizowanych w 2008r.

Zakładając że w okresie kryzysu finansowo-gospodarczego dochody budżetowe wzrosną o 3%[6] (zamiast 8,8%) wówczas kwota dochodów budżetowych zmniejszy się od planowanej o ok. 174 mln PLN, czyli o ok. 5,3%.

 

Według prognoz Prezydenta MK zadłużenia budżetu Miasta Krakowa na koniec 2009 roku wyniesie:

(a)   2.035.887.156 PLN (bez wyłączenia kwot kredytów związanych z realizacją umów zawartych z podmiotami dysponującymi środkami z UE)

(b)   1.851.452.756 PLN (zgodnie z ust. 3 art. 170 ustawy o.f.p.)[7]

 

Zakładając, że wzrost dochodów budżetowych zamiast planowanych 8,8% wyniesie 3% otrzymujemy następujące wskaźniki
- kwota zadłużenia (a) będzie stanowiła ponad 66% dochodów budżetowych,
- natomiast kwota (b) ponad 60%.[8]
 
Ad b).

Skumulowane (całkowite) zadłużenie Miasta Krakowa na dzień 31 grudnia 2008 r. wynosiło 1.643.280.373,34 PLN, w tym:

a)      1.178.377.226,56 PLN,

b)      59.053.292,00 EUR (tj. 246.393.946,78 PLN),

c)       78.000.000 CHF (tj. 218.509.200,00 PLN).

 

31 grudnia 2008 średni kurs walut NBP wynosił:

- 1 EUR –  4.1724 PLN

- 1 CHF –  2.8014 PLN

 

18 lutego 2009 średni kurs walut NBP wynosił:

- 1 EUR –  4.8999 PLN

- 1 CHF –  3.3167 PLN

 

Kwota 59.053.292,00 EUR według kursu z dnia 18.02.2009r. wynosi 289.355.225,50 PLN

Kwota 78.000.000 CHF według kursu z dnia 18.02.2009r. wynosi 258.702.600,00 PLN

 

Zakładając, że 18 lutego 2009r.[9] zadłużenie Miasta Krakowa w EUR i CHF było na takim samym poziomie co 31 grudnia 2008 r. otrzymujemy wzrost zadłużenia o 83.154.678.80 PLN (zadłużenie w EUR o 42.961.278,80 PLN, zadłużenie w CHF o 40.193.400,00 PLN).

83.154.678.80 PLN stanowi ponad 2,5% dochodów budżetowych planowanych na 2009 r.

 

Ustawa o finansach publicznych z dnia 30 czerwca 2005r. wskazuje na dwa maksima, których dane jednostki samorządu terytorialnego nie mogą w swych budżetach przekroczyć. Ustawa wyznacza granice maksymalnych kwot zadłużenia i rocznej obsługi długu.

Wskaźnik dotyczący maksymalnej kwoty rocznej obsługi długu – przy założeniu że w ciągu roku nie nastąpi nowelizacja budżetu obniżającą radykalnie kwotę planowanych dochodów - jest zagrożony przekroczeniem dopuszczalnej granicy w stopniu niskim. Według prognoz Prezydenta M. Krakowa łączny koszt obsługi długu wyniesie na koniec roku 2009:

- zgodnie z zapisami art. 169 – 423.807.790 PLN, co stanowi 13,02% planowanych do osiągnięcia dochodów budżetu roku 2009,

- zgodnie z zapisami art. 169 ust. 3 ustawy o.f.p. – 415.051.990 PLN, co stanowi 12,75% planowanych do osiągnięcia dochodów budżetu roku 2009.

Przekroczenie kwoty rocznej obsługi długu stanowiącej 15% dochodów planowanych w budżecie na 2009r. jest – uwzględniwszy strukturę walutową zadłużenia[10] - mało prawdopodobne. Może ono nastąpić jedynie w wyniku radykalnego spadku wartości PLN.

Prawdopodobieństwo przekroczenia kwoty rocznej obsługi długu stanowiącej 15% dochodów planowanych w budżecie na 2009r. wzrosłoby wskutek nowelizacji budżetu obniżającej kwotę planowanych dochodów. Obniżka ta stanowiłaby realne zagrożenie przekroczenia omawianego wskaźnika 15% tylko wtedy gdyby była radykalna i oznaczała kilkuprocentowy spadek dochodów budżetowych. (Obecnie budżet zakłada w stosunku do wykonanych dochodów budżetowych w 2008r. wzrost dochodów o ok. 8,8 %).

Znaczne prawdopodobieństwo przekroczenia dopuszczalnego wskaźnika występuje natomiast w przypadku maksymalnej kwoty całkowitego zadłużenia Miasta Krakowa. W przeciwieństwie do wskaźnika dotyczącego maksymalnej kwoty  rocznej obsługi długu, punktem odniesienia dla tego wskaźnika nie są planowane dochody budżetowe, ale wykonane. Maksymalna kwota całkowitego zadłużenia Miasta Krakowa zostanie przekroczona jeśli dochody budżetowe zamiast wzrosnąć o planowane 8,8% w stosunku do wykonanych dochodów budżetowych w 2008r., wzrosną jedynie - aczkolwiek w sytuacji ogólnego kryzysu światowej gospodarki i to założenie może się okazać zbyt optymistyczne – o 3 %.

Poza kwestią prognozy stopnia wzrostu dochodów budżetowych, znaczne prawdopodobieństwo przekroczenia maksymalnej kwoty całkowitego zadłużenia wynika z wahań kursów walutowych. Jeśli PLN w dłuższej perspektywie czasowej będzie się osłabiać w kierunku granicy 5 PLN za 1 EUR i 3,3 PLN za 1 CHF wówczas należy się liczyć z ponad dwuprocentowym wzrostem całkowitego zadłużenia Miasta względem jego wykonywanych dochodów budżetowych.

 

 

 

 

2. Zadłużenie jednoosobowych spółek Gminy Miejskiej Kraków

 

Zobowiązania krótkoterminowe i zobowiązania długoterminowe stanowiące „zadłużenie” na dzień 31 grudnia 2008 r. jednoosobowych spółek Gminy Miejskiej Kraków przedstawiają się następująco[11]:

 

lp.

spółka

zobowiązania krótkoterminowe

zobowiązania długoterminowe

1

Agencja Rozwoju Miasta S.A.

5.874.000 zł

nie występują

2

Krakowski Holding Komunalny S.A.

6.021.000 zł

nie występują

3

Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej S.A.

160.330.000 zł

65.345.000 zł

4

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne S.A.

78.656.000 zł

109.011.000 zł

5

Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A.

114.785.000 zł

146.559.000 zł

6

Krakowskie Przedsiębiorstwo Przewozowo-Usługowe sp. z o.o.

399.000 zł

nie występują

7

Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania sp. z o.o.

17.100.000 zł

11.621.000 zł

 

W sumie zadłużenie jednoosobowych spółek Gminy Miejskiej Kraków przedstawia się następująco:

- zobowiązania krótkoterminowe:          383.165.000 zł

- zobowiązania długoterminowe: 332.536.000 zł

RAZEM:                                  715.701.000 zł

 

W sytuacjach kryzysowych, gdy zadłużenie Miasta niebezpiecznie zbliża się do granic dopuszczalnych przez ustawę o.f.p., można podjąć próbę powierzenia pewnych dodatkowych zadań jednoosobowym spółkom Gminy Miejskiej. Warto zwrócić uwagę, że aktualnie Gmina Miejska Kraków ubiega się o prawo współorganizowania jednej z trzech największych imprez sportowych świata. Niewątpliwie godne przygotowanie Krakowa do futbolowych Mistrzostw Europy wymaga wielkiego wysiłku finansowego i inwestycyjnego. Pozyskiwanie dodatkowych kredytów pod inwestycje jest utrudnione ze względu na wysoki stopień całkowitego zadłużenia Miasta jako jednostki samorządu terytorialnego[12] i ryzykowne ze względu na stan zadłużenia jednoosobowych spółek Gminy Miejskiej[13].

 

 

 

V. Uwagi dotyczące naruszenia ustawy o.f.p. w sprawie realizacji inwestycji

 

W trakcie prac Zespół zapoznał się z treścią pisma Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie z dnia 24.02.2009r., o oznaczeniu WK-612-44/08. W piśmie tym, skierowanym do  Przewodniczącego Klubu Radnych Prawa i Sprawiedliwości RMK Bolesława Kosiora i nawiązującym do jego pism z 3.06.2008r. i 5.05.2008r., czytamy m.in.:

 

„W związku z faktem, że zagadnienia zawarte w Pana piśmie, tj. przebudowa Placu Wszystkich Świętych oraz wykonanie pomnika Tadeusz Rejtana, realizowane były przez miejską jednostkę budżetową, czyli Krakowski Zarząd Komunalny w Krakowie Regionalna Izba Obrachunkowa w Krakowie przeprowadziła kontrolę doraźną w tej jednostce, w zakresie zweryfikowania zawiadomienia o nieprawidłowościach, ujętego pismem z dnia 05.05.2008r.

Podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych w przedmiotowym zakresie ustalono co następuje:

- zaciągnięcie zobowiązań finansowych, pomimo braku zabezpieczenia środków finansowych w zatwierdzonym planie finansowym jednostki, poprzez:

·         zawarcie w dniu 14 listopada 2006 r. umowy przez Dyrektora Krakowskiego Zarządu Komunalnego z wykonawcą na realizację zadania pn. ‘Wykonanie pomnika Tadeusza Rejtana u zbiegu ulic Dunajewskiego – Basztowa – Asnyka w Krakowie’ w wyniku, której zaciągnięto zobowiązanie na kwotę 818.000,00 zł obciążające budżet jednostki w 2007 r., bez stosownego upoważnienia,

·         zawarcie w dniu 19 marca 2007 r. umowy przez Dyrektora Krakowskiego Zarządu Komunalnego z wykonawcą na realizacje zadania pn. „Opracowanie dokumentacji projektowej wraz z wykonaniem robót budowlanych dla zadania modernizacja Placu Wszystkich Świętych w Krakowie’, w której ustalono wynagrodzenie wykonawcy w kwocie nieprzekraczającej 4.587.200,00 zł podczas, gdy w dniu zawarcia umowy w planie finansowym na to zadanie zabezpieczono środki w wysokości 2.500.000,00 zł.

Powyższe stanowi naruszenie art. 193 w związku z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych,

 

- dokonanie wydatków ponad ustalony plan finansowy jednostki, poprzez:

·         zapłatę do dnia 25.05.2007 r. faktur nr 2/2007, 4/2007, 7/2007, 9/2007 r. na łączną kwotę 635.040,00 zł z tytułu ‘Wykonania pomnika Tadeusza Rejtana u zbiegu ulic Dunajewskiego – Basztowa – Asnyka w Krakowie’ z zadania inwestycyjnego V-1.16 ‘Budowa i rewitalizacja parków miejskich’ podczas, gdy dopiero w dniu 25.05.2007 r. Dyrektor jednostki wystąpił z wnioskiem dotyczącym zmian w planie wydatków inwestycyjnych o zwiększenie o kwotę 800.000,00 zł środków na to zadanie inwestycyjne,

·         dokonanie wydatków, które po zastosowaniu prawidłowych księgowań, zgodnych z klasyfikacją budżetową, przekraczają kwoty określone w planie finansowym jednostki. Skutkiem tych działań, w dniu 21.06.2007 r., wystąpiło przekroczenie wydatków w stosunku do planu finansowego o kwotę 1.178.247,44 zł na zadaniu budżetowym nr 15: zadanie inwestycyjne nr III-3.48 pn. ‘Przebudowa Placu Wszystkich Świętych’.

Powyższe stanowi naruszenie art. 35 oraz art. 138 pkt 3 w powiązaniu z art. 189 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych.”[14]

 

 

 

VI. Wnioski końcowe

Udzielenie absolutorium budżetowego jest uzależnione:

(1) przy wąskiej i ścisłej interpretacji przepisów - od stopnia zgodności (lub rozbieżności) pomiędzy dochodami i wydatkami zrealizowanymi a planowanymi oraz od przyczyn ewentualnych rozbieżności (czy powstały one wskutek błędów organu wykonującego budżet czy też są wynikiem obiektywnych uwarunkowań);

(2) przy szerokiej interpretacji - od warunków wymienionych w punkcie (1) oraz od woli wzięcia odpowiedzialności za kształt polityki finansowej gminy.

 

Przyjęcie interpretacji wąskiej (1) uzasadnia – w oparciu o zebrane informacje i w części dotyczącej realizacji zadań finansowych - postawienie wniosku o udzielenie absolutorium. Przyjęcie wąskiej interpretacji implikuje jednak uznanie zasady, że udzielenie absolutorium nie jest aktem akceptacji przez Radę Miasta kształtu polityki finansowej Gminy.  Odpowiedzialność za kształt polityki finansowej Gminy Miejskiej ponosi w pierwszej kolejności Prezydent Miasta oraz Rada Miasta w akcie przyjęcia uchwały budżetowej i uchwał nowelizujących budżet.

Przyjęcie interpretacji szerokiej (2) uzasadnia – w oparciu o zebrane informacje i w części dotyczącej realizacji zadań finansowych - postawienie wniosku o nieudzielenie absolutorium. Dotychczasowa polityka finansowa Gminy Miejskiej Krakowa, wyrażająca się m.in. w polityce budżetowej roku 2008 spowodowała, że w sytuacji światowego kryzysu finansowo-gospodarczego, a jednocześnie w okresie przygotowań do futbolowych mistrzostw EURO 2012, Gmina Miejska Kraków nie może pozwolić sobie na:

- radykalne zmniejszenie obciążenia finansowego przedsiębiorców,

- duży rozmach inwestycyjny.

Uznawszy, że obecny światowy kryzys finansowo-gospodarczy nie jest skutkiem polityki finansowej Gminy Miejskiej Kraków, należy stwierdzić z całą stanowczością, że władze Miasta nie uczyniły wiele, by przygotować się na nadejście kryzysu, który w gospodarkach kapitalistycznych następuje w sposób cykliczny. Warto zwrócić uwagę, że w latach poprzedzających kryzys (2005-2007)[15] nastąpił gwałtowny i radykalny wzrost dochodów budżetowych. W okresie tego wzrostu nie podjęto adekwatnych działań w celu zmniejszenia wskaźnika[16] skumulowanego zadłużenia. Niewiele pod tym względem uczyniono także w roku budżetowym 2008.

Interpretacja szeroka (2) może pojawić się w debatach politycznych, natomiast pod względem prawnym jest nieprawidłowa. W związku z tym Zespół przyjmuje interpretacje wąską (1). Analiza skutków polityki finansowej, wynikających przede wszystkim z przyjmowanych założeń budżetowych, a nie ich wykonywania może być traktowana – podobnie jak porównanie budżetu wykonanego z planem pierwotnym[17] - jedynie w kategoriach informacyjnych i być wykorzystane przy opracowywaniu budżetu lat następnych.

Przy zastosowaniu obu interpretacji zarówno wąskiej (1) jak i szerokiej (2), poważne zastrzeżenia budzi tryb podejmowania decyzji dotyczących przebudowy Placu Wszystkich Świętych oraz wykonania pomnika Tadeusza Rejtana (patrz pkt. V). Naruszanie dyscypliny finansowej, szczególnie w tak napiętej sytuacji finansowej budżetu Miasta jak obecna, może stanowić podstawę wniosku o nieudzielanie absolutorium. Zespół zaznacza jednak, że przedmiot tego zagadnienia wykracza poza zakres jego kontroli, dotycząc przede wszystkim realizacji zadań inwestycyjnych.

 

 

W imieniu Zespołu

 

 

 

 

 

Katarzyna Migacz

 

Przewodnicząca Zespołu Kontrolnego nr 14/09

 

 



[1] Por. Pismo Prezydenta Miasta Krakowa do Katarzyny Migacz Przewodniczącej Zespołu Kontrolnego nr 14/09 KR RMK, BK-02.0911-7/09,

 

[2] Por. art.. 170 ustawy o finansach publicznych (o.f.p.) z dn. 30.06.2005 r. „Łączna kwota długu jednostki samorządu terytorialnego na koniec roku budżetowego nie może przekroczyć 60% wykonanych dochodów ogółem tej jednostki w tym roku budżetowym.”

 

[3] Por. art. 169 o.f.p. „Łączna kwota przypadających w danym roku budżetowym:

1) spłat rat kredytów i pożyczek (…),

2) wykupów papierów wartościowych emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego (…),

3) potencjalnych spłat kwot wynikających z udzielonych przez jednostki samorządu terytorialnego poręczeń oraz gwarancji

- nie może przekroczyć 15% planowanych na dany rok budżetowy dochodów jednostki samorządu terytorialnego.

 

[4] SPRAWOZDANIE ZA WYKONANIE BUDŻETU MIASTA KRAKOWA, marzec 2009, s.  1.

 

[5] Uchwała Nr LXII/799/09 RMK z 7.01.2009 r. § 1. pkt. 1.

 

[6] Warto zwrócić uwagę, że dochody budżetowe Miasta zostały zrealizowane w wysokości:

- w roku 2007 - 2.809.318.187 zł. (por. BR-01.0910-3/08),

- w roku 2008 - 2.990.770.614 zł.

W stosunku do roku 2007 w roku 2008 nastąpił zatem wzrost dochodów budżetowych o 181.452.427 zł, tj. o ok. 6,5 %.

 

[7] Por. Informacja Prezydenta MK w sprawie zadłużenia gminy miejskiej Kraków dot.: przewidywanej prognozy wpływu sytuacji gospodarczej Polski w 2009 r. na zagrożenie przekroczenia ustawowych wskaźników zadłużenia gminy (cyt. z wniosku radnego Włodzimierza Pietrusa), data wpływu do Kancelarii RMiDK 17.03.2009r.,

 

[8] Przywoływany w podpunkcie (b) ust. 3 art. 170 ustawy o.f.p. brzmi: „Ograniczeń, o których mowa w ust. 1 i 2, nie stosuje się do emitowanych papierów wartościowych, kredytów i pożyczek zaciąganych w związku ze środkami określonymi w umowie zawartej z podmiotem dysponującym funduszami strukturalnymi lub Funduszem Spójności Unii Europejskiej.”

 

[9] Wg „Informacji Prezydenta MK w sprawie zadłużenia gminy miejskiej Kraków” z 17.03.2009r. (dz. cyt), struktura walutowa zadłużenia budżetu Miasta Krakowa na 12.03.2009r. wyniosła PLN 74,73%, CHF 10,37%, EUR 14,90%.

 

[10] Wg „Informacji Prezydenta MK w sprawie zadłużenia gminy miejskiej Kraków” z 17.03.2009r. (dz. cyt), struktura walutowa zadłużenia budżetu Miasta Krakowa na 12.03.2009r. wyniosła PLN 74,73%, CHF 10,37%, EUR 14,90%.

[11] Por. Pismo Prezydenta Miasta Krakowa do Katarzyny Migacz Przewodniczącej Zespołu Kontrolnego nr 14/09 KR RMK, BK-02.0911-7/09,

 

[12] Wysoki poziom zadłużenia skumulowanego stanowi znaczące utrudnienie, aczkolwiek należy zaznaczyć, ze nie stanowi on zagrożenia w razie starań o dotacje unijne, ponieważ ustawa o finansach publicznych mówi o tym, iż kredyt zaciągnięty na inwestycje finansowane przez te środki nie jest brany pod uwagę przy określaniu limitu zadłużania się jednostek samorządu terytorialnego, który nie może przekroczyć 60% jej dochodów budżetowych.

 

[13] Analizując sytuację finansową jednoosobowych spółek Gminy Miejskiej Kraków warto w sposób szczególny zwrócić uwagę na fakt, że mimo wzrostu wydatków budżetu Gminy na MPK, systematycznie spadają nakłady Spółki na inwestycje. Kwoty przeznaczone przez MPK S.A. na inwestycje w latach 2007, 2008 i 2009 przedstawiają się następująco:

a) zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za rok 2007 na inwestycje przeznaczono 130.600.000 zł,

b) przewidywane wykonanie planu inwestycji za 2008 r. stanowi kwotę 121.542.000 zł,

c) zgodnie z ww. planem na 2009 roku zaplanowano na inwestycje kwotę 47.300.000 zł.

 

[14] Pismo Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie z dnia 24.02.2009r., oznaczenie WK-612-44/08, do Pana Bolesława Kosiora Przewodniczącego Klubu Radnych Prawa i Sprawiedliwości RMK.

 

[15] Dochody budżetowe Miasta zostały zrealizowane w poszczególnych latach w następujących wysokościach:

- 2005 r. – 2.018.172.648 zł,

- 2006 r. – 2.327.230.402 zł,

- 2007 r. – 2.809.318.187 zł,

- 2008 r. – 2.990.770.614 zł.

 

[16] Zmniejszenie wskaźnika zadłużenia nie musi oznaczać w czasie wzrostu dochodów obniżenia kwoty zadłużenia. Kwota zadłużenia może wówczas wzrastać, niemniej tempo tego wzrostu musi być mniejsze od tempa i skali wzrostu dochodów budżetowych.

 

[17] Ocena absolutoryjna odnosi się zawsze do budżetu według stanu na koniec roku budżetowego (plan na 31 grudnia), a nie do budżetu według planu pierwotnego (plan na 1 stycznia). W ostatnich latach porównania budżetu wykonanego z planem pierwotnym, zamieszczane były (i nadal są w przypadku „Sprawozdania…”) zarówno we wnioskach Komisji Rewizyjnej jak w przedkładanych przez Prezydenta sprawozdaniach z wykonania budżetu.